Truyện Gia Đấu là thể loại tập trung khai thác những cuộc chiến ngầm khốc liệt giữa các thành viên trong một đại gia đình hoặc vương phủ thời phong kiến. Không cần đến binh đao hay pháp thuật, vũ khí ở đây chính là nghi lễ, gia quy, sự nhẫn nhịn và những âm mưu sắp đặt tinh vi nhằm tranh giành địa vị, quyền quản gia hoặc tài sản.

Sức hấp dẫn của Gia Đấu nằm ở những tình tiết đời thường nhưng đầy sóng gió:

• Mâu thuẫn thê thiếp: Những màn đấu trí giữa chính thất và trắc thất, giữa các nàng dâu trong việc lấy lòng trưởng bối để củng cố chỗ đứng cho bản thân và con cái.

• Sủng thiếp diệt thê: Những bi kịch gia đình khi người đứng đầu thiên vị, tạo điều kiện cho những cuộc vùng lên mạnh mẽ của các nhân vật chính bị chèn ép.

• Dựng vợ gả chồng: Những toan tính hôn nhân mang tính chính trị giữa các gia tộc, nơi tình yêu phải đối đầu với lợi ích gia đình.

• Vả mặt cực sảng: Quá trình nhân vật chính (thường là người bị xem thường) dùng trí tuệ để bóc trần sự giả tạo của kẻ xấu và giành lại công bằng.

Các mô-típ nhân vật điển hình:

1. Nàng dâu thông tuệ: Người nắm vững gia quy, biết tiến biết lui, dùng sự điềm tĩnh để hóa giải mọi chiêu trò hãm hại.

2. Lão thái quân (Trưởng bối): Người nắm quyền lực tối cao trong nhà, vừa là chỗ dựa nhưng cũng là người phán quyết mọi mâu thuẫn.

3. Kẻ tiểu nhân hai mặt: Những nhân vật luôn tỏ ra hiền lành, hiếu thảo nhưng bên sau lại giăng bẫy tàn độc.

Với tiết tấu vừa phải nhưng đầy kịch tính, truyện Gia Đấu không chỉ là giải trí mà còn phản ánh sâu sắc những chuẩn mực đạo đức và văn hóa gia đình thời xưa.